ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ
ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ
Πανεπιστημιούπολη Ζωγράφου
ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ
Πέμπτη 18 Μαρτίου 2010, 12:00
Κτίριο Φυσικής, Αίθουσα Συνελεύσεων Τμήματος
Υπερψυχρά Παγιδευμένα Άτομα: Ένα Πλήρως Ελεγχόμενο Μακροσκοπικό Κβαντικό Σύστημα
Νικόλαος - Πίνδαρος Προυκάκης
Αναπληρωτής Καθηγητής (Reader in Superfluids), Πανεπιστήμιο Newcastle, U.K.
Κατάλληλες συνθήκες (χαμηλές θερμοκρασίες, υψηλές πυκνότητες) οδηγούν στην εκδήλωση κβαντικών φαινομένων σε 'μακροσκοπικά' συστήματα σε διάφορους τομείς της φυσικής, από φυσική χαμηλών θερμοκρασιών και συμπυκνωμένης ύλης, έως αστροφυσική και φυσική υψηλών ενεργειών. Ραγδαίες πειραματικές εξελίξεις των τελευταίων 15 χρόνων έχουν οδηγήσει στην καθιέρωση των υπερψυχρών παγιδευμένων ατομικών αερίων ως ένα 'πρότυπο' σύστημα για την ελεγχόμενη μελέτη τέτοιων φαινομένων. Στην ομιλία αυτή θα αναπτύξω αναλυτικά τη μελέτη αυτών των συστημάτων, το ενδιαφέρον των οποίων πηγάζει κυρίως από το γεγονός ότι ο πλήρης έλεγχος που επιτυγχάνεται πειραματικά (ρύθμιση αλληλεπιδράσεων, δυναμικού παγίδευσης, διάστασης, κατασκευή επιθυμητής χαμιλτονιανής κλπ.) επιτρέπει τη σύγκριση πειραμάτων με θεωρίες από πρώτες αρχές.
Στο πρώτο μέρος της ομιλίας θα δώσω μια γενική εισαγωγή σε αυτά τα νέα συστημάτα και στις σχετικές πειραματικές μεθόδους (που ήδη αναπτύσσονται στον Ελληνικό χώρο). Στην συνέχεια, θα εστιάσω την ομιλία μου σε μποζονικά συστήματα, για τα οποία θα αναπτύξω την θεωρητική τους μελέτη (γενικευμένες θεωρίες μέσου πεδίου και στοχαστικές επεκτάσεις αυτών) με εκτενείς αναφορές σε κάποια από τα στοιχειώδη χαρακτηριστικά κβαντικών συστημάτων συμπυκνωμένης ύλης όπως διακυμάνσεις φάσεως και πυκνότητας και διαγράμματα φάσεως, εμφάνιση στροβίλων και διάσπαση υπερρευστού στροβιλισμού, φαινόμενα Josephson. Τέλος θα αναφερθώ στη μελέτη μη γραμμικών φαινομένων σε αυτά τα συστήματα, καθώς και στις προτεινόμενες εφαρμογές τους.